CHARAKTERYSTYKA GMINY

            Bestwina leży w południowo – zachodnim zakątku Małopolski. Jej teren stanowi część Kotliny Oświęcimskiej ograniczony od strony północnej rzeką Wisłą, a od strony zachodniej Białą. Wschodnia część położona jest na terenie falistym będącym przedpolem Beskidu Zachodniego. W nizinnej części rozłożył się długi łańcuch stawów rybnych, których historia sięga XVI wieku. Najpiękniejszym rejonem jest południowa część Bestwiny pokryta lasem mieszanym, nad którym w oddali piętrzą się grzbiety Beskidu Małego.

Jest gminą rolniczą, posiadającą dobrze zorganizowane i prosperujące gospodarstwa, także warzywnicze i rybno-hodowlane. Prawie 100% gospodarstw podłączonych jest do sieci wodociągowej i gazowniczej. Funkcjonuje tu szereg innych podmiotów gospodarczych, w tym dwie żwirownie, dające zatrudnienie głównie miejscowej ludności. W gminie funkcjonują cztery szkoły podstawowe, dwa gimnazja oraz cztery przedszkola, działa Gminna Biblioteka Publiczna z trzema filiami.

Nazwa miejscowości pochodzi z początków XIV wieku, a jej dzieje mają tysiącletnią przeszłość.

W skład gminy wchodzą cztery sołectwa: Bestwina, Bestwinka, Janowice, Kaniów.

JANOWICE

 POŁOŻENIE I CHARAKTERYSTYKA

Janowice położone są na Pogórzu Wilamowskim i są jednym z najmniejszych sołectw w Gminie Bestwina. Zajmują powierzchnie ok. 706 ha. które, według danych z 2004 r., zamieszkują 1544 osoby.  Wieś pod względem administracyjnym składa się z następujących przysiółków: Centrum Janowice, Pasieki, Podlesie, Targanice.

Janowice graniczą z Hałcnowem należącym do Bielska-Białej, z Bestwiną, z Pisarzowicami oraz Starą Wsią.

Większość terenu wsi pokryta jest dużymi kompleksami leśnymi. Otacza ją od południowo-zachodniej strony Las Janowicki, a od północno-wschodniej Las Pasieki. Janowice posiadają krajobraz urozmaicony, ich teren jest mocno pofalowany z wąskimi wzgórzami o wys. ok. 320 m n. p. m. i licznymi wcięciami terenu, jarami i wąwozami porośniętymi zagajnikami leśnymi.

Duży obszar zajmują grunty orne. Rolnictwo rozwinęło się na bazie żyznych gleb o wysokiej klasie bonitacyjnej. Przeważają uprawy roślin zbożowych i pastewnych. Znaczny procent areału zajmuje również uprawa warzyw gruntownych. Prowadzi się hodowlę trzody chlewnej, bydła oraz hodowlę karpia, znajdują się tu również nowoczesne fermy drobiu.

HISTORIA

Dzieje Janowic od zawsze nierozerwalnie związane były z dziejami Bestwiny, gdy wieś należała do tzw. „klucza bestwińskiego”, co oznaczało, że kolejni właściciele Bestwiny byli równocześnie właścicielami Janowic.

Pierwszym odnotowanym właścicielem klucza bestwińskiego był Schomko (1333). W czasie panowania króla Kazimierza Wielkiego (1370) klucz bestwiński liczył ok. 390 mieszkańców. W latach 1454-1480 właścicielami okolicznych dóbr byli Jan i Miklusz Klochowie. Ten ostatni sprzedał w 1480 r. dobra potężnemu magnatowi małopolskiemu Janowi Myszkowskiemu, który w XV wieku założył Janowice jako osadę leśną, gdzie gospodarowali bartnicy i smolarze, którzy wytwarzali dziegięć i smołę. W późniejszych latach w  Janowicach istniał również ośrodek gospodarki rybnej i leśnej.

W XIX wieku na terenie wsi znajdował się wiatrak oraz karczma W 1853 r. w miejscowości funkcjonowała szkoła filialna, a w latach 70-tych XIX wieku została wybudowana drewniana gajówka.

Do końca 1950 r. Janowice wchodziły w skład gromady Bestwina należącej do powiatu bielskiego w województwie katowickim. Dopiero w latach 1954 – 1955 zostały wydzielone jako samodzielna jednostka administracyjna.

Intensywny rozwój Janowic nastąpił po 1918 r. Wtedy to Janowice stały się ośrodkiem kulturalnym w całej gminie. Powstało koło młodzieży, które prowadziło chór oraz zajmowało się wystawianiem przedstawień. W tym czasie rozwinęła się biblioteka oraz utworzono orkiestrę dętą pod kierownictwem Antoniego Niemczyka. Działalność swoją rozpoczęła Ochotnicza Straż Pożarna, która zdobyła wielkie uznanie i szacunek okolicznych miejscowości.

LEGENDY

Istnieje kilka legend związanych z powstaniem nazwy Janowice.

•     W XV wieku, kiedy Janowice powstały, właścicielem ziem był Jan Myszkowski. Jak głosi legenda od jego imienia powstała nazwa miejscowości.

•     Inna legenda głosi, że w dawnych czasach okolice te zamieszkiwało wielu chłopców i mężczyzn o imieniu Jan. Od ich imienia miejscowość tą nazwano Janowice.

•     Istnieje inna legenda, która mówi, że w dawnych czasach we wsi żyło dużo Janów, którzy często gromadzili się przy stole, by grać w karcianą grę Wice. Z połączenia dwóch wyrazów: Janowie i Wice wyszła nazwa Janowiewice, którą zamieniono na Janowice, aby była łatwiejsza do wypowiedzenia.

•     Dawno, dawno temu, wracając z walki pod Wiedniem Jan III Sobieski przejeżdżał przez Janowice. Legenda głosi, że odpoczywając na wzgórzu zasadził lipę, która rośnie tam do dnia dzisiejszego. Dla uczczenia tego wydarzenia od jego imienia nazwano miejscowość.

Opracowała mgr Barbara Nycz